Słownik

Bezel, dekiel, koperta, chronograf, chronometr, rotomat, kaliber – od tych pojęć z całą pewnością może zakręcić się w głowie. Dlatego postanowiliśmy stworzyć słownik, który będzie uporządkowanym zbiorem zegarkowych pojęć. 

 

A

 

Analogowy – czasomierz, który pokazuje godzinę i inne parametry przy użyciu indeksów i wskazówek.

 

Antymagnetyczny zegarek – jest on chroniony przed działaniem pól magnetycznych. Ma to wpływ na precyzję chodu czasomierza. Taki zegarek możemy rozpoznać po specjalnym napisie na tarczy – „antimagnetic”, „antimagnetique” lub „anti-magnetic”. Mechaniczne zegarki magnetyczne mają obowiązek odpowiadać standardom ISO, które skrupulatnie określają warunki, jakie musi spełnić czasomierz w zakresie odporności na oddziaływanie pola magnetycznego. Modele tego typu muszą spełniać specjalne kryteria oraz przejść testy.

 

Antyrefleks – specjalna powłoka, która nie odbija światła, dzięki temu odczytanie godziny nie sprawia problemu nawet w bardzo słoneczny dzień. W zegarkach umieszcza się ją na szkle okalającym tarczę. Może się ona znajdować na jego zewnętrznej części, wewnętrznej lub obu. Minusem takiej powłoki jest fakt, że można ją w łatwy sposób zarysować.

 

Art-Deco -  specjalny styl zdobienia zegarków, który pochodzi z lat 1920-1930. Dotyczy on nie tylko czasomierzy, lecz także szeroko pojętej sztuki – architektury, grafiki czy malarstwa. Styl Art-Deco wydobywa na światło dzienne piękno przedmiotów funkcjonalnych i użytkowych, także zegarków. Czasomierze tworzone w tym nurcie charakteryzują się fantazją. Geometryczne wzory, niebanalne kształty oraz symetria odzwierciedlają się m. in. w wyglądzie tarczy i koperty, umiejscowieniu napisów czy indeksów. Niezwykła precyzja – tym słowem można określić ten styl we wzornictwie. Dbałość o kąty i odległości to z pewnością misterna praca. Tu liczy się każdy, nawet najmniejszy, detal. Zegarmistrzostwo śmiało można uznać za jedną z dziedzin sztuki.

 

Automatyczny zegarek – mechanizm takiego czasomierza jest wyposażony w specjalną sprężynę, która jest nakręcana za pomocą wahnika. Napęd czerpie energię do działania z ruchów ręki, na której nosimy zegarek. Na tarczy czasomierza automatycznego bardzo często widnieje napis „Autmatic”. Potoczna nazwa takiego zegarka to po prostu „automat”.      

 

B

 

Balans – podstawowy element zegarkowego regulatora chodu o kolistym kształcie, czyli innymi słowy - koło zamachowe ze sprężyną zwrotną. Odmierza on równe odstępy czasu, wykonując ruch obrotowo-zwrotny wokół własnej osi pod wpływem siły napędowej mechanizmu chodu i włosa.

 

Baselworld – takim mianem określa się międzynarodowe targi zegarków i biżuterii odbywające się w szwajcarskim mieście – Bazylei. Cieszą się one ogromnym uznaniem i rozgłosem. Co roku, wiosną przybywa tam rzesza wystawców aż z 45 krajów. Swoją ofertę przedstawiają cenione na całym świecie marki. W Bazylei prezentowane są największe i najbardziej innowacyjne osiągnięcia zegarmistrzowskie oraz nowatorskie trendy. Targi odbywają się od 1917 roku. To prawdziwe zegarkowe i biżuteryjne święto, które cieszy się także ogromną popularnością wśród odwiedzających.   

 

Bezel – to okrągły pierścień umiejscowiony na kopercie. Zdarzają się także zegarki, które mają bezel wewnątrz koperty – okala on wtedy tarczę czasomierza. Tego słowa używa się często w kontekście zegarków przeznaczonych do nurkowania np. diverów. Mierzą one dokładnie czas zanurzania oraz przebywania pod wodą. Na tej podstawie nurek potrafi określić czas, który będzie mu potrzebny do zmiany ciśnienia podczas wynurzania się. Ponadto w standardowych zegarkach przy pomocy pierścienia można m. in. mierzyć krótkie odcinki czasu, określać prędkość albo zmieniać strefę czasową. Inną nazwą określającą bezel jest luneta.

 

C

 

Centralna sekunda – wskazówka, która znajduje się w centrum tarczy zegarka i sięga aż jej brzegu.

 

Chronograf – to praktyczna funkcja, która umożliwia dokładne pomiary czasu. Najprostsze chronografy dają możliwość jedynie prostych pomiarów upływających sekund. Te bardziej rozbudowane pozwalają także mierzyć mijające minuty, a nawet godziny. Chronograf może mieć postać dodatkowych wskazówek albo niewielkich subtarcz.

 

Chronometr – to nie jest to samo co chronograf, jednak ze względu na podobną nazwę jest często z nim utożsamiany. To wariant zegarka mechanicznego charakteryzującego się niezwykle wysoką precyzją w odmierzaniu czasu. Jego atutem jest także to, że jest odporny na działanie zewnętrznych i niesprzyjających warunków, które mogłyby zaburzyć pracę mechanizmu. Nie każdy czasomierz naręczny może nosić nazwę chronometru. Zegarek pretendujący do tego miana  musi zostać poddany szeregowi testów w niezależnym laboratorium szwajcarskim - Contrôle Officiel Suisse des Chronomètres (C.O.S.C.). Po pomyślnym przejściu tej próby otrzymuje on specjalny certyfikat C.O.S.C.

 

Chód zegarka – to po prostu jego działanie – ruch wskazówek, wskazywanie aktualnej godziny i dźwięk tykania.

 

Complication – tak potocznie nazywa się czasomierz, który posiada więcej funkcji niż tylko ta podstawowa, czyli mierzenie czasu. Zegarki mogą być wyposażone w takie udogodnienia jak: datownik, chronograf, chronometr, stoper, alarm, tachometr, fazy księżyca.

 

C.O.S.C. – certyfikat dokładności chodu zegarka (patrz: Chronometr). Skrót od szwajcarskiego instytutu Testów Chronometrycznych.

 

Cyferblat – inaczej tarcza zegarka, na której znajdują się indeksy oznaczające godziny oraz wskazówki.

 

Cyfrowy zegarek – pokazuje godzinę za pomocą cyfr, które są wyświetlane na ekranie ciekłokrystalicznym.

 

Czas światowy – funkcja zegarka, która umożliwia odczytywanie godziny w wielu różnych strefach czasowych.

 

D

 

Datownik – funkcja, która wskazuje na aktualny dzień miesiąca, czasem także na nazwę bieżącego dnia tygodnia. Najczęściej ma formę odrębnego okienka umieszczonego na tarczy, a niekiedy także osobnej subtarczy.

 

Dekiel – element koperty, który jest ruchomy, umożliwia on zamontowanie mechanizmu oraz łatwy dostęp do niego bez konieczności wyjmowania go z koperty. Na rynku dostępne są różne rodzaje dekla np. zabudowany lub przezroczysty – ten ostatni pozwala obserwować misterną pracę mechanizmu. To prawdziwa gratka dla pasjonatów! Dekiel może być wciskany, zakręcany lub przymocowany śrubami. Zakręcany dekiel jest dodatkową ochroną przed wilgocią.

 

Divers – zegarek dla nurków. Jego znakiem rozpoznawczym jest m. in. zakręcany dekiel i obracany bezel. Tarcza czasomierza jest bardzo przejrzysta i wyrazista, aby nawet w trudnych warunkach podwodnych z łatwością można było odczytać potrzebne parametry. Poziom wodoszczelności tego typu zegarków wynosi zazwyczaj 20 ATM. 

 

Dokładność wskazań zegarka – wartość wyrażana w sekundach na dobę. Wyraża ona różnicę między czasem wskazywanym przez zegar wzorcowy, a innym np. naszym naręcznym. Im mniejsza różnica, tym mechanizm zegarka jest precyzyjniejszy.

 

Dual time – funkcja w zegarku, która jednocześnie pokazuje czas w dwóch strefach czasowych – podstawowej oraz innej dowolnie wybranej. Dual time ma formę dodatkowej wskazówki lub odrębnej subtarczy z godzinami.

 

E

 

Ebauche – takim mianem określa się mechanizmy niepełne, czyli niekompletne. Nie posiadają one balansu, sprężyny napędowej, włosa lub wychwytu.

 

ETA – skrót od ETA S.A. Manufacture Horlogère Suisse, czyli manufaktury produkującej mechanizmy kwarcowe oraz te z ręcznym albo automatycznym naciągiem. Spółka ta jest zależna i wchodzi w skład The Swatch Group. Szwajcarski mechanizm kwarcowy ETA jest bardzo często wykorzystywany przez producentów, także tych renomowanych. Występuje on w czterech odmianach: Standard, Elabore, Top oraz Chronometer.

 

F

 

Fazy księżyca dodatkowa, ale bardzo interesująca, funkcja występująca czasem w zegarkach naręcznych. Wskazuje ona na aktualny stan księżyca – nów, pełnię etc.

 

G

 

 

Gilszowanie – specjalne zdobienie tarczy zegarka. Ma ono postać mechanicznie wygrawerowanego wzoru geometrycznego.

 

GMT – Greenwich Mean Time. To czas występujący w Greenwich w Londynie. Służy on do obliczania standardowego czasu na całym świecie. Ziemia jest podzielona na 24 strefy czasowe, a południk zerowej godziny przebiega właśnie w Greenwich. W zegarkach naręcznych występuje specjalna funkcja GMT, która umożliwia równoczesne śledzenie czasu także w drugiej, wybranej strefie czasowej.

 

H

 

Hacking – funkcja stop sekundy. Pozwala ona bardzo precyzyjnie ustawić zegarek - z dokładnością co do sekundy.

 

Hi-beat – specjalny rodzaj mechanizmu, który pracuje nawet dwa razy szybciej niż pozostałe. Dzięki temu jest bardziej precyzyjny.      

 

I

 

Incabloc – jeden z najpopularniejszych systemów amortyzujących wstrząsy. Występuje w zegarkach mechanicznych. Chroni on oś balansu przed uszkodzeniami, jakie mogą powstać np. podczas upadku.

 

In-House – to określenie jest używane przede wszystkim przez zegarkowych pasjonatów. Żartobliwie można stwierdzić, że należy ono do zegarkowego slangu. Oznacza, że cały mechanizm ze wszystkimi elementami został wykonany przez jedną manufakturę, która należy do jednej marki. Takie czynności jak: projekt, wyprodukowanie i złożenie odbywają się tylko w jednym przedsiębiorstwie. Ta nazwa odnosi się tylko do zegarków mechanicznych.

 

Indeksy – skala godzinowa występująca na tarczy zegarka.

 

K

 

Kaliber – tego słowa używa się w kontekście mechanizmów kwarcowych, mechanicznych czy elektromechanicznych występujących w zegarkach. Służy ono do określenia dokładnej średnicy mechanizmu, a także opisu indywidualnych i specyficznych cech, które odróżniają dany napęd od pozostałych. Należą do nich np. kształt, układ elementów czy wymiary. Kaliber oznacza się przy pomocy cyfr oraz liter np. Kaliber H800. Taka kombinacja jest wygrawerowana na konkretnym mechanizmie. Ułatwia to zadanie zegarmistrzowi w przypadku naprawy bądź poszukiwania części zamiennych. 

 

Kamienie – umieszcza się je w mechanizmach, gdzie pełnią rolę łożysk, które zmniejszają zużycie napędu w miejscach największego tarcia. W dawniejszych czasach do tego celu stosowało się rubiny, obecnie używa się głównie kamieni syntetycznych.

 

Koperta – obudowa zegarka, która chroni mechanizm przed kurzem, wilgocią oraz innymi szkodliwymi czynnikami. Bardzo często producenci przywiązują dużą wagę do jej projektu. Bywa, że pełni ona także rolę ozdobną. Przykładem mogą być zegarki Casio Sheen, których koperty są wysadzane kryształkami Swarovskiego. Koperty najczęściej wykonuje się ze stali, jednak czasem używa się też innych materiałów np. tytanu, złota, plastiku etc.  

 

Koronka zegarka – drobny element, który jest zwykle umieszczany po prawej stronie koperty. Koronka służy przede wszystkim do nastawiania godziny w zegarku, ale nie tylko. Przy jej pomocy można kręcić wewnętrznym kołem (patrz: Bezel), zaktualizować datę oraz godzinę w danej strefie czasowej, a nawet ustawić alarm. Ten niepozorny element może pełnić wiele różnych funkcji.    

 

L

 

Limitowana seria – to seria zegarków danego typu, która została wyprodukowana przez producenta w ograniczonej liczbie egzemplarzy. Takie kolekcje bardzo często są wypuszczane na rynek z powodu konkretnej okazji. Przykładem może być marka Seiko, która wypuściła specjalną linię limitowanych zegarków Seiko Presage. Mają one uczcić 60-lecie zegarka automatycznego wyprodukowanego właśnie przez tę manufakturę. Czasomierze tego typu są prawdziwą gratką dla pasjonatów zegarmistrzowskiej sztuki.

 

Luminescencja – to po prostu zjawisko świecenia. Wskazówki oraz indeksy bardzo często pokrywa się specjalną powłoką luminescencyjną. Dzięki niej odczytanie godziny jest możliwe nawet w nocy.

 

M

 

Manufaktura – takim mianem określany jest zegarkowy zakład produkcyjny, ale nie każdy. W zegarkowym świecie taką nazwę noszą jedynie prestiżowe i uznane przedsiębiorstwa. Tego typu zakłady są w stanie we własnej fabryce wyprodukować wszystkie elementy zegarka, w tym mechanizm z każdą, nawet najmniejszą i najbardziej skomplikowaną, częścią. Manufaktury zatrudniają wyłącznie wykwalifikowanych pracowników, którzy są mistrzami w swoim fachu.

 

Masa perłowa – tworzywo służące do wykonywania misternych i finezyjnych zdobień, z których wykonuje się tarcze czasomierzy. Przykładem zegarków, w których wykorzystano niniejszy materiał, są niektóre modele z kolekcji Casio Sheen.

 

N

 

Naciąg – element, który służy do napinania sprężyny napędowej. W ten sposób przenosi się energię, która jest potrzebna do pracy mechanizmu, z zewnątrz do środka. 

 

Nakładane indeksy – sposób nakładania symboli, które określają pełne godziny. Indeksy te nie są płaskie, co powoduje,  że wygląd cyferblatu jest bardzo atrakcyjny i przejrzysty. Dają one pewnego rodzaju efekt dwuwymiarowości. 

 

Nierdzewna stal – tworzywo, które bardzo często jest wykorzystywane do tworzenia kopert oraz bransolet zegarków. Jest ono gwarancją najwyższej jakości, dzięki odporności na korodowanie i inne uszkodzenia mechaniczne. Ponadto stal jest hipoalergiczna. Te wszystkie cechy zapewniają duży komfort noszenia czasomierza.  

 

O

 

Open heart – zegarek, który posiada częściowo odkrytą tarczę. Pozwala to na śledzenie precyzyjnej pracy mechanizmu.

 

P

 

Powłoka PVD – specjalna technologia, która jest wykorzystywana przy nakładaniu złocenia lub innych kolorów na koperty oraz bransolety zegarków. Sprawia ona, że kolor się nie ściera, wręcz przeciwnie – jest trwały.

 

R

 

Rezerwa chodu – określona ilość godzin, które pozostały do pełnego rozwinięcia sprężyny napędowej. Po upływie tego czasu mechanizm przestanie działać, ponieważ wahania balansu ustaną. Na tarczach zegarków, które są produkowane przez renomowanych producentów, widnieje czasem napis „Reserve de Marche”. Dzięki wskaźnikowi rezerwy chodu wiemy, jak długo mechanizm będzie pracował bez konieczności nakręcania. Informuje on nas o stopniu naciągnięcia sprężyny oraz o ilości godzin jaka pozostała do pełnego jej rozwinięcia. Wskaźnik rezerwy chodu spotykamy zarówno w zegarkach z automatycznym, jak i ręcznym naciągiem. 

 

Rotomat – specjalne urządzenie, które służy do przechowywania zegarków automatycznych. Po odpowiednim włożeniu do niego czasomierza, rotomat podłącza się do prądu. Wtedy mechanizm automatycznie się nakręca poprzez wykonywanie przez czasomierz obrotów wokół własnej osi. Zegarki automatyczne działają, dzięki ruchom ręki, na której je nosimy. Jednak, gdy nie używamy ich przez dłuższy okres, przestają chodzić. Doskonałym rozwiązaniem, które zapobiegnie takim sytuacjom, jest właśnie rotomat. Chroni on również czasomierz przed kurzem i innymi niesprzyjającymi czynnikami z zewnątrz. Rotomaty są bardzo atrakcyjne, dzięki temu mogą stanowić doskonałą ozdobę. Urządzenia są różnej wielkości – mogą być przeznaczone na przechowywanie jednego, dwóch, a nawet kilku zegarków.

 

Referencja – kombinacja liter i cyfr, która widnieje na mechanizmie zegarka. Oznacza ona konkretne cechy mechanizmu, które wyróżniają go spośród innych np. kształt, wielkość, układ poszczególnych elementów. Numer referencyjny może oznaczać też konkretny model zegarka danej marki.

 

Rubin – kamień szlachetny, który najlepiej nadaje się do pełnienia roli specjalnego łożyska, które chroni newralgiczne punkty mechanizmu przed nadmiernym tarciem. Obecnie do tego celu używa się przeważnie rubinów syntetycznych.

 

S

 

Shock-resistant – takim mianem określa się zegarek wstrząsoodporny. By czasomierz mógł zostać uznany za odporny na wstrząsy, musi spełniać pewne ściśle określone kryteria – po upadku z wysokości jednego metra nie może on zatrzymać swojego chodu, a także jego dzienne tempo nie może się zmienić o więcej niż 60 sekund.

 

Solarny mechanizm – rodzaj mechanizmu kwarcowego. Zamienia on światło – zarówno słoneczne, jak i sztuczne – na potrzebną mu energię. Takie zegarki nie mają baterii. Ma to ogromną korzyść dla środowiska oraz dla naszych portfeli, bowiem nie musimy płacić za cykliczne wymiany baterii.

 

Stop sekunda – funkcja, która pozwala bardzo precyzyjnie ustawić godzinę – z dokładnością co do sekundy.

 

Swiss made – tym mianem nazywa się niektóre rodzaje zegarków oraz mechanizmów. Oznacza ono, że czasomierz jest szwajcarski, został złożony w Szwajcarii i pełną kontrolę końcową przeszedł właśnie tam. W kontekście mechanizmów oznacza to, że został on zmontowany w Szwajcarii, został sprawdzony przez tamtejszego producenta oraz co najmniej 50% jego elementów zostało wyprodukowanych w Szwajcarii. Taki znak świadczy o najwyższej jakości i kunsztowności mechanizmu lub zegarka.

 

Szkieletor – zegarek, który nie posiada typowej tarczy, dzięki temu odsłonięty jest kunsztowny i precyzyjny mechanizm.

 

Szkiełko – element, który okala tarczę i równocześnie chroni ją przed niepożądanymi czynnikami zewnętrznymi. Może być ono: plastikowe, mineralne lub szafirowe. To ostatnie odznacza się najwyższą jakością i jest bardzo często używane przez renomowanych producentów.

 

T

 

Tachometr – funkcja, która służy do mierzenia prędkości w kilometrach lub milach na godzinę. Tachometr przyjmuje postać specjalnej podziałki, która określa skalę. Umieszcza się ją dookoła tarczy lub koperty.

 

W

 

Wieczny kalendarz – kalendarz, który w swoje parametry ma wpisaną zróżnicowaną ilość dni w poszczególnych miesiącach. Uwzględnia on także lata przestępne. Tego kalendarza nie trzeba za każdym razem ustawiać ręcznie. Będzie od działał bez zakłóceń do 28 lutego 2100 roku.

 

Wodoszczelność – inaczej klasa wodoszczelności, która oznacza jak bardzo zegarek został zabezpieczony przed wilgocią i wnikaniem do jego wnętrza wody. Wodoodporność określa się w barach (Bar), atmosferach (ATM) lub metrach (m). Najczęściej występujące klasy wodoszczelności:

3 ATM | 3 Bar | 30 m – zegarek odporny na okazjonalne zachlapania i deszcz,

5 ATM |5 Bar | 50 m  – dozwolona jest kąpiel pod prysznicem,

10 ATM | 10 Bar | 100 m – dozwolone jest pływanie oraz nurkowanie bez butli z tlenem i akwalungu,

20 ATM | 20 Bar | 200 m – możliwe jest nurkowanie z akwalungiem.

 

World Time Watch – zegarek, który może pokazywać godzinę w dowolnej strefie czasowej, a ponadto może jednocześnie pokazywać czas w dwóch strefach czasowych.

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij